Jo Lemaire, in kleur Flagrants Délices, de CD en Transit, de theatertour zetten Lemaire weer in het middelpunt van de aandacht

Jo Lemaire, de Waals/Vlaamse chansonnière kiest voor kwaliteit. Ze zoekt niet naar hits, maar naar nummers waar ze honderd procent achter staat. Na haar succes met het repertoire van Edith Piaf kiest ze op de CD Flagrants Délices weer voor eigen nummers.

Hoe kijk je terug op het Piaf-project?
Jo : Ik ben blij dat ik het heb gedaan omdat ik er muzikaal en vocaal veel door heb geleerd. Ik heb een toffe bende muzikanten ontdekt waarmee ik nu nog altijd op pad ben.

Had je geen schrik om aan het project te beginnen. De productie rond Brel, waar je enkele seizoenen geleden aan meewerkte, was toch geen onverdeeld succes.
Jo : Men moet altijd een beetje relativeren. Brel was een Nederlandstalige productie. Heel veel mensen in Vlaanderen en zelfs in Nederland waren teleurgesteld omdat geen enkel nummer in het Frans werd gezongen. In bijna geen enkel lied lag een echt Brelgevoel. Het was een zeer moeilijke periode. Toch heb ik ook uit die productie ontzettend veel geleerd. Zo heb ik mijn discipline kunnen aanscherpen omdat ik niet solo optrad, maar rekening moest houden met een hele bende artiesten.
Piaf lag anders. Ik had altijd al Piaf willen zingen. Ik had jaren gewacht tot ik ervan overtuigd was dat ik voldoende maturiteit had. Ik heb nu genoeg levenservaring om die liedjes op het podium te zingen.

Heb je door het Piaf-project anders leren zingen?
Jo : Bij Piaf was de interpretatie van de nummers van cruciaal belang. Dat gaf mij de mogelijkheid alle registers open te trekken. Ik kan nu echt in een lied kruipen en zelfs vergeten dat er publiek in de zaal zit dat naar mij kijkt. Ik doe mijn ogen toe en ben vertrokken.

Ik ben ook echt in het repertoire kunnen ingroeien door een heel project rond Piaf te bouwen. En ook de opbouw van het programma is belangrijk. We begonnen heel klein en gevoelig en groeiden geleidelijk aan.

In je nieuwe programma is er ook zo'n opbouw. Het begint met een zeer rustig nummer, later volgen de swingende nummers?
Jo : Inderdaad. Het gevoel van de "fin de siècle" is bij mij weg. Ik wil met mijn programma aantonen dat ik er weer sta en barst van de vitaliteit.

Je imago is ook veranderd. De donkere Jo Lemaire lijkt verdwenen.
Jo : Ja, mijn kleren zijn kleurrijker geworden. Het verlaten van mijn somber, zwart imago gebeurt geleidelijk aan. Het is van donker grijs naar licht grijs gegaan. Wat niet wil zeggen dat ik geen zwart meer draag, want ik blijf vinden dat dat klasse uitstraalt.

Je kledij is kleurrijker en je CD-hoes is rood. Wil je daarmee iets zeggen?
Jo : Ik heb niet echt bewust gekozen voor al dat rood. De hoes is bij toeval rood geworden en voor mijn decor wou ik iets fluweels of iets glanzends. Het werd ook rood. Die kleur hoort trouwens bij het theater, kijk maar naar de kleur van de zetels in veel zalen. Maar het is zeker kleurrijker. Dat geldt ook voor de nummers, ook daarin zit veel kleur en leven.

Is ook je kijk op het leven minder zwart/wit geworden?
Jo : Ik probeer veel meer te relativeren. Dit is wel moeilijk gezien mijn temperament. Bij mij is het meestal alles of niets. Ik ben zo en ik kan dat moeilijk veranderen. Dat karakter hangt trouwens nauw samen met mijn creativiteit.
Mocht ik alles in evenwicht willen houden dan zou ik veel te snel tevreden zijn en dat zou mijn carrière geen goed doen.

Is je persoonlijke gemoedstoestand bepalend voor je carrière?
Jo : Zeker. Ik kan mijn privéleven, mijn inspiratie en mijn carrière niet scheiden. Zeker niet nu mijn partner ook mijn manager is. Wij moeten nu alles samen doen. Ik moet constant op hem kunnen rekenen.

Zou je het plezante liefdesliedje "Cerise" anders zingen als je net voor het optreden ruzie hebt gemaakt met je partner?
Jo : Absoluut. De klemtonen zouden anders liggen. Bewust. En hij zou dat zeker voelen. Ik heb gelukkig veel liedjes waarin ik al mijn emoties kwijt kan.

De muzikanten waarmee je nu rondtrekt, werken ook samen met Johan Verminnen. Is het muziekwereldje zo klein?
Jo (lacht): Het is geen toeval. Michel Bisceglia, de pianist en componist, ken ik al meer dan tien jaar. Hij heeft op mijn vorige CD's meegespeeld en is één van mijn vaste begeleiders. Zijn broer Angelo was vroeger mijn gitarist.

Hoe kwam je bij Rony Verbiest terecht?
Jo : Ik wil al jaren een project doen met hem. Dat is totnogtoe niet kunnen gebeuren omdat hij te veel werk had met zijn eigen trio. Bij Piaf moest Michel Bisceglia op zoek gaan naar gepaste en vrije muzikanten. Rony stond op zijn verlanglijstje en gelukkig had die op dat moment tijd. De samenwerking beviel zo goed dat hij er deze keer weer bij is.

Johan Verminnen en jij zijn blijkbaar twee handen op ene buik?
Jo : We kennen elkaar al zeer lang en we hebben enorm veel respect voor elkaar, zowel op muzikaal als op menselijk vlak.

Je schrijft de meeste teksten zelf. Hoe ontstaat een lied?
Jo : Ik heb geen vast concept. Ik heb een idee en dat schrijf ik op of leg ik vast op een bandopnemertje. Ik werk trouwens nog zeer primitief. In de wagen - terwijl ik mij laat rijden, want ik heb geen rijbewijs - zit ik vaak te fantaseren en naar het landschap te kijken. Zo ontstaan ideeën. Daar leg ik flarden van teksten vast. Ik ben trouwens een dromer. Een woord kan al volstaan om mij te laten wegdromen.

Bedenk je bij de teksten onmiddellijk een melodie?
Jo : Alle methoden zijn goed voor mij. Soms heb ik eerst een melodie in mijn hoofd. Af en toe komt de melodie gelijktijdig met de tekst. Dat is natuurlijk het beste. "Madame Leblanc" is zo ontstaan. Het idee kwam en ik heb de tekst en de muziek onmiddellijk vastgelegd op een klein bandopnemertje. Op mijn mobiele studio, zeg maar.

Je schrijft heel veel liefdesliedjes. Blijkbaar is de liefde voor jou erg belangrijk?
Jo : Voor wie niet? In een leven draait alles om liefde. Het kan liefde zijn voor een kind, een vriend, ... Voor mij is liefde iets heel ruims. Ook vriendschap is liefde voor mij. Liefde is niet alleen seks, het is veel complexer.

Op de hoes van "Flagrants Délices" vind ik ook Ronny Mosuse terug.
Jo : Ik was op zoek naar een jonge producer die een frisse kijk had over muziek. Ik wou deze CD een beetje speelser en lichter maken. Ik vreesde dat dat niet zou lukken met oude vossen in de studio. Wilfried Brits van Universal en Michel Bisceglia dachten hetzelfde en stelden Frank Duchène voor, die ook Hooverphonic doet. Die bracht mij in contact met Ronny omdat die een zeer goede melodielijn kan uittekenen die lang bij de luisteraars blijft hangen.

Je gebruikt nu ook blazers. De big bands lijken helemaal terug. Jo : Het is voor mij een droom die in vervulling gaat. Zoals ik ooit droomde van het Piaf-repertoire.

Had Johan Verminnen dan dezelfde droom?
Jo : Wij zijn een beetje zoals een broer en een zus, ik zei het al. We hebben vaak dezelfde ideeën en we werken met dezelfde mensen. Misschien hebben we zo wel aan kruisbestuiving gedaan. Maar bij Johan is het echte big band. Bij mij is het gewoon een blazerssectie, die een andere kleur en een ander ritme aan de muziek geeft.

Zorgt zo'n groot ensemble niet voor beperkingen?
Jo : Ik denk van niet. Wat is een dure productie? Dat is relatief. Men kan niet een hele carrière met een kleine bezetting blijven rondtrekken, want dan krijgt men ook kritiek. De programmators willen afwisseling. Ze willen schwung en show, want anders worden wij niet geboekt.
Alex (manager en partner van Jo) : Niveau kost geld. Muzikanten zijn vakmensen en die kosten ook geld. Wij moeten investeren en werken om uit de kosten te komen en onze muzikanten bij ons te houden. Sommige organisatoren vergeten dat? De mensen realiseren zich niet wat zo'n productie kost. En dan werken wij hier in België nog zeer goedkoop! Toch stellen wij vast dat sommige organisatoren liever veel meer betalen voor een buitenlandse artiest, terwijl ze dicht bij hun deur en veel goedkoper ook kwaliteit vinden.
Jo : We zullen misschien wel minder geregeld optreden omdat deze productie duurder uitvalt dan de vorige. Maar daar staat tegenover dat we met deze productie enkele jaren willen rondtrekken en ook verder willen kijken dan België.

Jo Lemaire goes international?
Jo en Alex : Waarom niet ! Dit is toch de wens van alle artiesten. Uit zijn eigen wereldje breken en de wereld veroveren. Voor het buitenland heb ik voldoende repertoire. Ik kan mijn liedjes koppelen aan die van Piaf, Brel, .... En we zijn vrij. We regelen alles zelf en werken met ons eigen budget. Op subsidies moeten wij niet rekenen.

Heb je nog andere plannen?
Alex : Jo laten optreden met een symfonisch orkest onder leiding van Dirk Brossé is een van onze toekomstdromen.

Hoe ben je ooit in Vlaanderen beland?
Jo : Dat was natuurlijk door de liefde. Ik leerde een muzikant kennen waarop ik verliefd werd en ik ben hem naar Vlaanderen gevolgd. Zonder te beseffen waar ik ging uitkomen en met twee woorden school-Vlaams als kennis.
Daar zat ik plots in Limburg. Ik had niets meer dan een klein bruin koffertje. Mijn verleden lag achter mij en ik stond klaar voor nieuwe uitdagingen. Nederlands leren was er daar één van. Dat is mij gelukt, door zelfstudie, lezen en TV-kijken.
Voor de rest zat ik aan de grond. Maar ik ben erdoor gekomen, hoewel het niet bij een ontgoocheling gebleven is. De muziek heeft mij gered.

Wij nemen afscheid, want een andere reporter staat al te dringen. Jo Lemaire krijgt men niet zomaar uit de belangstelling.

Harry De Bock