Kris De Smet
Een terugblik op een leven met De Nieuwe Snaar

Op een druilerige zondagnamiddag trekken wij naar het Culturele Centrum De Werft in Geel. In de cafetaria hebben wij een afspraak met één van de drie zonen van Pieke Puk. Het wordt een aangename en gezellige babbel met Kris De Smet, die ons de lange tocht en het druilerige herfstweer laat vergeten.

Kris is de één jaar jongere broer van Jan en samen met Geert Vermeulen vormen ze "de Nieuwe Snaar". Sinds enkele weken toeren ze met hun achtste programma "De Vierde Maat" langs de Vlaamse en Nederlandse theaters. "De Vierde Maat" heeft een duidelijke betekenis, wat men van hun andere titels niet kan zeggen. Het is in eerste instantie een muziekterm maar slaat ook op Walter Poppeliers die voor deze productie aangetrokken werd en dus van het traditionele trio een kwartet maakt.

Walter komt, zoals de andere leden van "de Nieuwe Snaar", uit de folk (speelde bij Wannes Van de Velde). Daarnaast speelt hij in verschillende jazz-bands en bracht met Geert Vermeulen een kinderprogramma, gericht naar schoolvoorstellingen. Walter Poppeliers is een zeer goede basist en kan perfect arrangementen uitschrijven wat goed meegenomen is. "de Nieuwe Snaar" maakt zich af en toe los van het "trio-optreden" zo deden ze voor hun programma "Revue" beroep op de drie meiden van de a-capellagroep "Gemengd vrouwenkoor" en op de Engelstalige zanger entertainer Earl Okin. "De Vierde Maat" is anders dan de andere programma's die wij in de typische Nieuwe Snaarstijl kennen. De fysieke mogelijkheden en kunsten van Geert Vermeulen worden volledig uitgespeeld, daarvoor is een zeer gecompliceerd constructie (decor) samengesteld.

Geert heeft vanaf zijn samenwerking met Jan en Kris meer en meer zijn stempel op het komische en fysieke spektakel weten te drukken en is mede verantwoordelijk voor de groei en evolutie van "de Nieuwe Snaar" van muzikaal cabaret naar muzikaal theater.

Kris benadrukt dat toch altijd de muziek primeert en "live" gespeeld wordt, daarom zijn ze ook uitgegroeid tot multi-instrumentalisten, die steeds nieuwe instrumenten uitproberen en gebruiken. Na de zingende zaag komen de Temple blocs, de dansende Lumberjack, het schuurpapier en noem maar op. Eigenlijk kan "de Nieuwe Snaar" op en met "alles" muziek maken. Naar het instrumentarium en de bijhorende muziek is voor "de Nieuwe Snaar" ook het lied op zich belangrijk. Ze gebruiken geen bindteksten maar laten door hun muziek en lied het ene nummer in het ander overvloeien. Er is dan ook weinig plaats voor improvisatie, alles ligt mooi vast en pas wanneer een muzikant door een technisch foutje niet op zijn plaats geraakt moet men wel iets improviseren. Op de vraag of dit op den duur niet gaat vervelen vertelt Kris openhartig dat natuurlijk niet alle dagen dezelfde zijn maar dat het publiek hen steeds de kracht geeft en hen voor honderd procent stimuleert en motiveert.

Zoals wij reeds schreven toert "de Nieuwe Snaar" drie jaar met hetzelfde programma. Tijdens het derde speeljaar zal er minder opgetreden worden, wat hen de kans geeft aan een nieuw programma te werken. De muzikale ideën komen altijd eerst, daarna volgt de tekst. Door deze werkwijze spelen ze maar weinig try-outs. Voor "De Vierde Maat" hebben ze maar elke keren in een zaal in Overijse hun programma uitgetest. Het merkwaardige daarvan is dat ze als publiek Nederlanders lieten overkomen.

Niet alleen muzikaal maar ook tekstueel is "de Nieuwe Snaar" gegroeid. In de beginperiode maakten ze veelal gebruik van tekstschrijvers zoals een Hugo Matthijsen of kregen advies van Karel Vereertbruggen. Stillaan ontpopte Jan zich als dè tekstleverancier en nu bij "De Vierde Maat", is het in feite de eerste keer dat de teksten uit een collectieve samenwerking groeiden. Kris vertelt ook dat Jan nog steeds zijn teksten aan Drs. P doorstuurt en hem advies vraagt. Wanneer ze in Nederland spelen komt hij steeds kijken. Ze blijven zeer goede herinneringen aan de man behouden, ooit namen ze samen met hem voor BRT-TV een "kerstprogramma" op. Wanneer men op vraag van de kijkers het nog een tweede maal wou uitzenden bleek de band gewist.

De leden van "de Nieuwe Snaar" zijn niet mediageil en houden het TV-medium bewust van hen af. Ook staan ze niet te trappelen om in allerhande programma's op te treden en willen bewust de persaandacht spreiden. Het is voor hen belangrijk dat er na één jaar toeren nog over hun programma geschreven wordt. Jan, Kris en Geert zijn autodidacten maar hebben zo een muzikaal gevoel dat ze perfect elk instrument kunnen bespelen. Zo speelt Kris vooral de houtblazers, Jan accordeon en Geert de snaarinstrumenten. Hij wordt nu bijgestaan door basist Walter. Tijdens elke voorstelling valt het op dat Kris nooit problemen heeft met de rietjes van zijn hobo, hoewel bij klassieke concerten de hoboïsten steeds maar aan hun rietjes zitten te prutsen. Kris plaatst steeds op een subtiele manier zijn rietjes van doosje naar instrument en omgekeerd. Hij vertelt dat met de tijd deze handelingen van plaatsen van rietje en verplaatsen van micro naar een ander instrument automatismen zijn geworden.

Kris benadrukt in het gesprek ook dat ze kleine zelfstandigen zijn, die hard moeten werken om hun onderneming met succes uit te bouwen. Geert en Jan hebben naast hun Nieuwe Snaar ook nog andere projecten lopen. Zo treedt Jan met de jeugdschrijver Marc De Bel op in "Geletterde mensen" en werkt hij soms onder zijn eigen naam mee aan radioprogramma's. Ook durft hij als grap optreden onder een andere naam zoals drie jaar terug zijn Jaap Fischer ( of Joop Visser) act tijdens Boterhamen in het park. Kris heeft voorlopig geen andere projecten lopen maar hij sluit niet uit dat hij naast "de Nieuwe Snaar" iets anders wil doen.

Op de vraag hoe lang ze nog als "de Nieuwe Snaar" willen optreden, antwoordt Kris dat deze vraag hen de laatste tijd meer en meer gesteld wordt. Wij zijn pas voor drie jaar vertrokken, vertelt hij, binnen drie jaar zien we welke inspiratie we nog hebben en of we weer iets nieuws kunnen verzinnen, waarin het muzikale steeds zal primeren. Wij hopen nog veel mooie creaties van dit, voor Vlaanderen, unieke trio te kunnen bekijken en beluisteren. Vlaanderen is nu rijp voor deze vorm van humor. Het heeft lang geduurd maar "de Nieuwe Snaar" heeft doorgebeten en heeft geen concessies gedaan.

Ze hebben van hun humor, hun muziek en hun spectakel hun handelsmerk gemaakt en zijn daardoor ver buiten onze grenzen uitgegroeid tot "de Nieuwe Snaar" of "Los Snars" die door geen enkele groep geïmiteerd kan worden. Van "De Snaar" naar "de Nieuwe Snaar"

Na ons gesprek overlopen wij nog even de knipselmap uit ons archief.

In 1969 beginnen Jan en Kris samen met Rob Tison hun eerste folkgroepje "Werkgroep Sgraap". Ze hadden aan hun vader een goed voorbeeld want hij werkte op amateuristische basis als clown en speelde accordeon en verschillende snaarinstrumenten. Toen ze eind 1970 samen met Stef Koekoeckx en Jan De Broeck een nieuwe folkgroep vormden koos men als groepsnaam "De Snaar" omdat iedereen snaarinstrumenten bespeelde. Jan De Broeck haakte af in 1974 en zo ging "De Snaar" tot 1981 als trio verder. Ondertussen deden ze met de "Merlijnploeg" mee aan het Humorfestival in Heist (1972) en maakten ze twee LP's . Jan en Kris De Smet wilden hun "Snaar" professioneel uitbouwen maar Stef Koekoeckx die met zijn ouders een bouwmaterialenbedrijf had, koos voor dit laatste en zo kwam Geert Vermeulen bij het duo aansluiten. Hij kwam ook uit het folkmidden en speelde bij het "Stekkedoosje". Wij zijn ondertussen 1982 en met de komst van Geert verandert ook het genre en de naam. De Snaar wordt omgedoopt in "de Nieuwe Snaar", een naam die moest aantonen dat het repertoire ook een andere richting ingestuurd werd. De Nieuwe Snaar bracht een nieuwe vorm van muzikale humor wat voor Vlaanderen even wennen was. Daarom misschien behaalden ze hun onderscheidingen en prijzen in het buitenland. Pas na al die prijzen en optredens, zelfs in de Olympia (1985) in Parijs, ontdekte Vlaanderen "de Nieuwe Snaar". Ze werden "Culturele Ambassadeur van Vlaanderen", de bijhorende vergoeding liet hen toe zich verder te ontplooien en zelfs ver buiten de landsgrenzen bekend te worden. Zo traden ze in Spanje op als "Los Snars" en ontdekte de BRT deze fantastische artiesten. Ondertussen zijn ze aan hun achtste programma toe en hebben ze verschillende CD's opgenomen die allemaal gekoppeld zijn aan hun programma's. Niet alleen in het Nederlands maar ook in het Spaans, Frans en zelfs in het Duits namen ze een CD op. "De Nieuwe Snaar" evolueerde met de tijd van folk naar muzikaal cabaret en brengt nu muzikaal theater. Wie weet wat mogen wij nog verwachten van deze muzikale duizendpoten die de humor en de liefde voor muziek van hun vader erfden.

Discografie: (alleen LP's en full-CD's) De Snaar : "Snaar" - Parsifal KLE 4000/141 "Plaza" - Harpo Records 001 De Nieuwe Snaar : "Hartelijk gefotografeerd" - EMI 119 224 1 "Hackadja" - EMI 793 180 1 - ook op CD EMI 793 180 2 "William" - EMI 7805 512 9 "Revue" - EMI 7243 8 311152 7 "FamineurZeven" - Myron LAM 1016 Los Snars : "Musicomic" - Myron LAM 1010 (slechts 4 nummers) Franstalige "Hackadja" - EMI 7974482 Duitstalige "Musicomic" - Myron LAM 1012 Geletterde Mensen (Jan De Smet en Marc De Bel) "Jamajama" - Eufoda 1292

Harry De Bock