Van Esbroeck en zijn papieren piraat
Gesprek met Dirk Van Esbroeck

Na de première van zijn nieuwste programma over de dichter en scheepsarts J.J. Slauerhoff, wilden wij meer weten over het ontsaan en de groei van het programma en over de projecten die Dirk Van Esbroeck nog in petto heeft. Een gesprek drong zich op en zo werd er afgesproken in het CC van Bonheiden vóór het programma "De papieren piraat".

Alles heeft een begin, dus wij beginnen met de roots van Dirk. Hij vertelt ons dat zijn ouders na de tweede wereldoorlog emigreerden, ze wilden aanvankelijk naar Canada of Venezuela maar het werd uiteindelijk, onder invloed van een oom, Argentinië. Dirk beleefde daar zijn jeugdjaren want pas op zijn achtiende keerde hij voor een vakantie naar België terug. Door omstandigheden is hij hier blijven hangen maar trekt toch jaarlijks naar Argentinië op vakantie. Van zijn geboorteland België kende hij weinig, hij sprak zelfs geen Nederlands want met zijn ouders sprak hij een mengeling van Brabants dialect en Spaans en met zijn broers en vrienden sprak hij uiteraard Spaans. Nederlands leerde hij nooit op school maar Dirk leert gemakkelijk talen met als gevolg dat niemand nu nog hoort dat Dirk in feite in het Spaans opgevoed is. Door zijn positie heeft hij België lang bekeken door de ogen van een buitenstaander. Rum

Aanvankelijk had Dirk een folkgroepje in het Antwerpse, de folkwereld was toen zeer klein, iedereen kende iedereen en toen hij naar het Leuvense verhuisde kwam hij Paul Rans en Wiet Van der Leest tegen die als duo, Rum vormden, maar dit tot een trio of kwartet wilden uitbouwen. Dirk wijst graag op het feit dat de eerste jaren van Rum moeilijk waren. Buiten de Engelse folkgroepjes bestonden in Vlaanderen maar weinig traditionele groepen zo had men De Vlier van Hubert Boone dat later "Het Brabants Volksorkest" werd, 't Kliekske, de Kadullen en Jan Smed die pas begonnen. Bij het verschijnen van de eerste LP van Rum (Philips 6320 011 - 1972) sprak men reeds van een folkrevival en van folkvernieuwers omdat Rum de volksmuziek op een eigen frisse manier benaderde en zeer veel middeleeuwse ballades bracht. "Wij vonden het interessant materiaal waar niets mee gebeurde" vertelt Dirk. Rum als trio was vooral een "live" groep die ver buiten de grenzen kon optreden. Rum stopte in 1975 juist op zijn hoogtepunt om dan weer anderhalfjaar later als kwartet (met Juan Masondo) terug te komen. Dirk speelde ondertussen al met Juan Masondo Argentijnse muziek het was dan ook normaal dat Juan, Rum kwam vervoegen. Een aantal jaren later heeft Paul Rans, die in Engeland woonde, en meer geïnteresseerd was in Renaissance muziek afgehaakt. Vera Cooman nam voor ongeveer anderhalfjaar de plaats van Paul Rans in. Ze verliet Rum om zich met Madou bezig te houden. Rum ging tot 1986 verder met Jean Pierre van Hees en Frakke Arn.

Solo
Dirk vertelt over zijn programma's met Christel Borghlevens en Guido De Simpelaere waarmee hij nu zijn derde programma "De Papieren Piraat" op het podium zet. Christel, Guido en Dirk vormen nu een onafscheidelijk trio dat samen de programma's in elkaar zet en realiseert. Hun eerste programma was "Van op de hoge brug" een poëzieprogramma rond Minne en van Nijlen. Het tweede programma was een themaprogramma rond "De zee en haar oevers" en nu het derde rond de figuur van J.J.Slauerhoff. Het programma is voor Dirk en zijn muzikanten een kapstok waaraan allerhande muziek kan opgehangen worden, natuurlijk gaat het ook over het leven en werk van deze scheepsarts/dichter. Slauerhoff is een ideale figuur omdat hij een groot deel van zijn leven, als scheepsarts, de wereld rondreisde. Hij had veel interesse voor Zuid-Amerika en daarnaast was hij een van de eersten die belangstelling had voor Chinese poëzie. Dirk verduidelijkt dat ze in dit programma een muzikale wereldreis maken met natuurlijk extra aandacht voor de Argentijnse muziek.

De Papieren Piraat
Dit programma rond Slauerhoff voert Dirk en zijn muzikanten naar allerlei continenten. Met Slauerhoff als gids reizen ze mee. Slauerhoff nam geen blad voor de mond, hij was volgens Dirk dan ook een tragische figuur. De titel "De Papieren Piraat" haalde Dirk uit een gedicht van Edgard Du Perron waaraan Slauerhoff de laatste jaren van zijn leven een goede vriend had, maar met wie hij ook grote ruzies beleefde. Het gedicht is dan ook een schimpgedicht op Du Perron. Met "De Papieren Piraat" kan men alle kanten uit. Slauerhoff was een piraat, een vrijbuiter voor de dichterswereld, hij heeft altijd zijn eigen koers gevaren. Daarnaast had hij een zwakke gezondheid en maakte hij van zijn liefdesleven een echte puinhoop. Toch leefde Slauerhoff een comfortabel leven. Hij zag de wereld en had veel tijd om te schrijven en om steden te bezoeken. Dirk is bezeten van Slauerhoff. Voor zijn Rum periode was hij er al mee bezig "De Papieren Piraat" is een logisch gevolg op zijn programma's, waarbij hij muziek op gedichten zet en zo de dichters dichter bij de mensen brengt en ze toegankelijker maakt. Hij kiest niet de eenvoudigste dichters toch komt men Richard Minne, Jan van Nijlen en J.J.Slauerhoff in bloemlezingen tegen. Dirk benadrukt dat wie met poëzie bezig is ooit Slauerhoff op zijn weg ontmoet. Muziek zetten op gedichten is niet van het gemakkelijkste, daarom zijn er misschien weinig mee bezig. Dirk, gaat er vanuit dat zijn muziek met de tekst moet samensmelten. Hij respecteert de dichtstijl maar geeft er toch een eigen interpretatie aan. Dirk vertelt nog graag dat het programma nog groeit en dat optreden per optreden aan de volgorde van de nummers en de lengte van het programma wordt gesleuteld.

Projecten
Dirk verklapt graag dat hij aan een programma rond Karel V werkt. Hij kreeg deze opdracht van de Ancienne Belgique. Het project start in september in de AB en wil met 9 muzikanten en een aantal acteurs een andere kijk op het leven van Karel Vgeven. Daarnaast treedt Dirk nog steeds op met Juan Masondo en Tango al Sur, waarmee hij zopas een toer door Oostenrijk maakte en een CD van de persen liet rollen. Ook zingt hij in de groep van Christel Borghlevens "KiMizion". "KiMizion" staat voor energie die ze met hun muziek willen overbrengen, Die muziek is vertellend en opzwepend, weemoedig en vrolijk, soms sentimenteel, nooit melodramatisch. Het repertoire is zorgvuldig gekozen uit de Jiddische, Armeense, Turkse en Bulgaarse traditie. Ook van deze groep is zopas een CD verschenen.

Radiowerk
In het programma "Het einde van de wereld" op VRT Radio 1 leest Dirk voor uit de dagboeken van J.J.Slauerhoff. Vroeger verzorgde hij ook de Spaanse uitzendingen van de wereldomroep.

Harry De Bock