Hé komaan, loop mij achterna !
Dimitri Van Toren is één van de grijze eminenties van het Nederlandse chanson. Zijn nieuwste full-CD "Hé komaan 2000" ligt bij de platenboer. Tijd dus voor een uitgebreid gesprek.

Overal heeft Dimitri Van Toren gezongen. Van de kleinste uithoek in Nederland tot het meest westelijke puntje van Vlaanderen. Hij is één van de overlevenden van de kleinkunstboom uit de jaren '60. En hij is nog lang niet van plan zijn stem aan de haak te hangen. Hij bracht nog maar net zijn drieëndertigste album uit. Bovendien toert hij momenteel door de theaters en Culturele Centra met de Komplete Kleinkunstkollektie Live en met Bart Herman in "Is liefde wel genoeg".

Is Dimitri Van Toren door de jaren heen veranderd?
Van Toren: Ik ben niet alleen grijzer en ouder geworden, maar ook een beetje wijzer. Maar er zijn ook veel dingen onveranderd gebleven. De nieuwe romantiek spreekt mij nog steeds aan. Daarmee bedoel ik dat men, ondanks alle criminaliteit, oorlog, drugs en miserie, toch een gezellig nest moet proberen creëren. Mijn leuze is: "Pluk de dag, wat er ook moge komen".

Het verschil met vroeger is dat ik het nu rustiger aan kan doen en meer aandacht kan schenken aan mijn partner. Het hoeft allemaal niet meer zo nodig. En dat is een prettig gevoel. Samen met mijn band doe ik nu nog veertig concerten per jaar, alleen tijdens het theaterseizoen. De rest van de tijd profiteer ik en ga ik op reis. Bovendien werk ik bijna uitsluitend in het weekend. Ik ben ook kieskeuriger geworden. Vroeger schreef ik liedjes aan de lopende band. Nu wik en weeg ik. Als ik eraan twijfel of een liedje op de CD past, dan komt het er ook niet in.

Is het theatercircuit tijdens je carrière sterk veranderd?
Van Toren: Absoluut. Vroeger kwam ik de zaal binnen en vijf minuten later stond ik al met mijn gitaar op het podium om mijn eerste akkoord aan te slaan. Nu kom ik met mijn band om 16.30 uur in het theater, waar ons vast geluidsbureau alles dan al klaar heeft. We soundchecken en freewheelen tot we op moeten.

Vroeger ontmoetten we ook vaker collega’s. We stonden toen veel vaker met drie of vier artiesten geprogrammeerd. Nu is het veel individualistischer. Wij waren vroeger één grote kleinkunstfamilie. Nu is er bij elk optreden een ondertekend contract nodig. Ook de commercie rond het opnemen van een plaat is sterk toegenomen. Vroeger konden wij direct een full-CD opnemen. De kans dat die, in volle kleinkunstrage, goed verkocht, was groot. Zoniet, dan kreeg je bijna altijd een tweede kans. Nu krijgen de jonge artiesten soms één kansje om een single op te nemen. Als die niet verkoopt, moeten ze al hopen op een tweede kans. Wie dan niet bewijst dat hij de kopers kan aanspreken, kan het echt vergeten. Men kan het de platenmaatschappijen niet kwalijk nemen, maar ook in de kleinkunstwereld gelden tegenwoordig de regels van de harde business.

Waarover gaan de liedjes op de nieuwe CD?
Van Toren: Er is mij gevraagd een CD met liefdesliedjes te schrijven. Omdat ik altijd put uit mijn eigen ervaringen zitten ook in deze liefdesliedjes heel wat autobiografische elementen. Geen enkel liedje heb ik helemaal verzonnen. Ze hebben allemaal een ‘echte’ kern. "Kristallen-bol" gaat bij voorbeeld over Sophia, een dame van pakweg 65 jaar, altijd mooi gekleed met kralen. Ze hield zich veel bezig met esoterische literatuur en hield van boeddha, wierook en kaarsen. Ze had altijd een heldere visie op de toekomst. Maar van de ene op de andere dag was het met haar gedaan. Ik heb niets moeten verzinnen. Ook de buurman uit "Warm hart" bestaat. Zijn vrouw was bij hem weggelopen. We hoorden hem dikwijls luidkeels zingen. Hij stond daar dan met in zijn ene hand een fles wijn en in de andere zijn sigaret. Hij zong dan altijd "Pleace forget me" van The Angels. De liefde kan plezant zijn.

De meeste liedjes op deze CD zijn dan ook plezant. Maar wie liefde zegt, zegt ook vaak eenzaamheid en verlangen. En daar loop ik niet aan voorbij. Maar wees gerust: "Hé Komaan 2000" is een plezante en geen droefgeestige CD.

Er is inderdaad die opvallende rol voor het thema ‘eenzaamheid’?
Van Toren: Ik moet toch niemand vertellen dat achter ontzettend veel gevels eenzaamheid schuil gaat. Hoeveel mensen zijn niet alleen? Of hoeveel mensen voelen zich binnen hun relatie eenzaam? Er is veel miserie. Dat is nu eenmaal de realiteit. En ik moet daar als liedjesschrijver ook over schrijven.

Bij tegenslagen zoeken velen de oplossing in stevig drinken. Herken je jezelf daarin?
Van Toren: Ik kan echt genieten van een lekkere pint, een glaasje wijn of een borrel. Maar dat is natuurlijk iets anders dan drinken om problemen te vergeten. Ik zou mijzelf eerder omschrijven als een genietend drinken. En ik ben niet alleen. Het valt op dat artiesten van mijn generatie, zoals Miel Cools, allemaal een goed wijntje of biertje lusten. Wij zijn genieters!

Op de CD staat ook een duet met Bart Herman. Ken je hem goed?
Van Toren: Zeker en vast. We gaan zelfs samen langs de culturele centra toeren met het programma "Is liefde wel genoeg". Bart en ik hebben dezelfde smaak wat betreft muziek, literatuur en vrouwen. Wat wil je nog meer? Daarom klikte het meteen.

Zijn de nummers op deze CD weer typische Dimitri van Toren-liedjes?
Van Toren: Mijn muziek is blijkbaar goed herkenbaar. En ik ben daar blij om. Toch staan op deze CD ook melodietjes die volgens mij niet direct als Van Toren-liedjes herkend zullen worden. "Dat ene lied" bij voorbeeld, dat tekstueel goed in elkaar zit, maar een smartlap van het goede soort is. Ik ben niet de artiest die zich door anderen conventies laat voorschrijven. Als ik zin heb om een smartlap te schrijven, dan schrijf ik die. Wat anderen daarover denken, laat mij koud. Liedjes moeten mooi zijn en iets vertellen. Dat vind ik belangrijk.

Het nummer "Hé komaan 2000" is een toffe remix. Maar het past niet echt bij de andere liedjes op de nieuwe CD.
Van Toren: Inderdaad. Omdat de CD in de hoge-prijsklasse valt, moest er meer dan vijftig minuten worden opgenomen, of moest er een vijftiende lied op de CD.

Dat ‘’Hé Komaan 2000’’ niet in de thematiek van de CD valt, vind ik persoonlijk niet erg. Maar het was misschien beter het laatste liedje van de CD geweest, en niet het titelnummer.

Hoeveel liedjes heb je in al die jaren geschreven?
Van Toren: "He Komaan 2000" is mijn drieendertigste album. Ik vermoed dat ik vier- à vijfhonderd liedjes heb geschreven. Binnenkort komt er een boek met mijn liedteksten op de markt.

Waar heeft Dimitri Van Toren het meest succes?
Van Toren: In Nederland heb ik, althans dat denk ik, meer succes gekend dan in Vlaanderen. Ik baseer mij daarvoor onder meer op het aantal gouden platen. In Nederland kreeg ik er vijf. In Vlaanderen maar één. Bovendien had ik in Nederland veel nummers in de hitparade, hoewel ik nooit bewust een hit probeerde te maken.

Ik heb ook veel meer optredens in Nederland. In Vlaanderen sta ik maar enkele keren op de planken. Maar de praktijk bewijst dat het Vlaamse publiek mij nog niet vergeten is. Samen met mijn band gaf ik onlangs, naast de optredens met de ‘’Komplete Kleinkunstkollektie live", drie solo-concerten in Vlaanderen. Ze waren allemaal uitverkocht. Die erkenning doet mij wel iets.

Beleeft Dimitri Van Toren nog plezier aan optreden?
Van Toren: Waarom niet? Als je na een optreden applaus krijgt en de mensen komen je bedanken voor de prachtige avond, dan rijd je met een goed gevoel naar huis. Hoe oud men ook is en hoe dikwijls men ook optreedt.

Wat mogen wij nog verwachten?
Van Toren: Een volgende CD met weer heel andere liedjes. En dat boek met mijn teksten natuurlijk.

Harry De Bock
27-10-00